Vegetatie

De hogere planten worden in drie meetnetten gemeten: zeegras, kwelders en waterplanten. Het zijn internationaal verplichte metingen.

Inhoud:

Zeegras

Informatiebehoefte

De kaders voor zeegras worden gevormd door de Kaderrichtlijn Water (KRW), Natura 2000 (N2000), TMAP en OSPAR.

De informatiebehoefte van KRW en N2000 zijn leidend: areaal en dichtheid van zeegrasvelden voor normtoetsing, vergunningverlening en beheer. OSPAR en TMAP hebben geen aanvullende informatiebehoefte maar vereisen wel een aparte rapportage.

Parameters en meetstrategie

Naast de drie doelsoorten worden groenwier, zeesla, blaaswier en Gracilaria verrucosa opgenomen. De meetstrategie staat in deze samenvattende tabel.

Startjaar

Oosterschelde 1984, Waddenzee 1991.

Databeheer en ontsluiting

Voor ontsluiting van de GIS gegevens via kaarten (incl. downloads):

  • Specifiek over zeegras kunt u een aantal kaarten downloaden en/of webservices gebruiken op het Natonaal Geo Register. U moet dan 'zeegras' in het zoekveld invullen.
  • Daarnaast zijn de data zijn opvraagbaar via de Service Desk Data van Rijkswaterstaat.

Kwelders

Informatiebehoefte

De kaders voor de monitoring van kwelders worden gevormd door de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Kaderrichtlijn Marien (KRM) en de Habitat Richtlijn/Natura 2000 (HRL/N2000/PAS).

Daarnaast zijn er afspraken gemaakt in de riviercommissies om de gegevens die voor de KRW en KRM worden verzameld te rapporteren en met elkaar uit te wisselen. Die afspraken behelzen geen extra monitoring.

Kweldervegetatietypen maken onderdeel uit van de KRW-beoordelingssystematiek. Vegetatietypen zijn ook de belangrijkste component van een N2000-habitattype. Het areaal, de ligging en de kwaliteit van habitattypen zijn belangrijke toetsingscriteria voor het behalen van instandhoudingsdoelen N2000. Habitattypekaarten worden gebruikt voor toetsing van het HRL-beleid, N2000 beheerplannen en de uitvoering van de PAS (Programmatische Aanpak Stikstof).

Kwelder bij Ameland - 2007

Operationele eisen en parameters

De KRW stelt geen eisen aan de ruimtelijke dekking en frequentie maar er moet wel op basis van gegevens eens in de zes jaar een uitspraak kunnen worden gedaan over veranderingen in een periode van 12 jaar, om te beoordelen of KRW-doelen van behoud en herstel (ecologische toestand) worden gehaald.

N2000: Nederland heeft voor de bepaling van habitattypekwaliteit gekozen voor een beoordeling op basis van vier parameters: vegetatietypensamenstelling, voorkomen van typische soorten, abiotiek en overige kenmerken van structuur en functie. Rijkswaterstaat voert een vegetatiekartering uit (VEGWAD programma) en monitort aanvullend de af- of aanwezigheid van typische soorten op N2000-gebiedsniveau, bijvoorbeeld in het hele kwelderareaal van Schiermonnikoog.

Zeekraal

Meetstrategie

De gegevens worden ingewonnen door luchtfoto-interpretatie en veldbezoek. Voor de PAS-gebieden wordt dit aangevuld met een jaarlijks veldbezoek volgens een vastgesteld protocol voor kwalitatieve beoordeling op zicht. De meetstrategie staat in deze samenvattende tabel.

Startjaar

Vegetatietypen 1996, habitattypen rond 2008 (Voordelta)

Databeheer en ontsluiting

Ontsluiting van de GIS gegevens via kaarten vindt plaats via de RWS Geodatabase. Deze is te bekijken via Geoweb met een toelichting. Voor een algemene toelichting op de werking van Geoweb, zie de handleiding Geoweb.

Wanneer u zelf wilt beschikken over de vegetatiekaarten in een GIS omgeving dan zijn er verschillende manieren om aan de data te komen:

  • U kunt  de view service (WMS: Web Mapping Service) of downloadservice (WFS: Web Feature Service) gebruiken waarvan u de urls terug kunt vinden in de metadata die we via het Nationaal Geo Register (NGR) beschikbaar stellen.
  • Ook kunt u de totaal shapefile kweldervegetatie downloaden.
  • U kunt ook de ArcGis mapservice of ArcGis featureservice gebruiken, die we voor ArcGis of Geoweb gebruikers beschikbaar stellen. De urls van deze services vindt u in de metadata terug.

Wilt u meer informatie over het downloaden van gegevens, dan kunt u contact opnemen met de Service Desk Data van Rijkswaterstaat.

Waterplanten

Informatiebehoefte

De kaders voor de monitoring van waterplanten worden gevormd door de Kaderrichtlijn Water (KRW), de Habitatrichtlijn en Natura 2000 (HRL/N2000).

De KRW vereist gegevens over de soortsamenstelling en relatieve bedekking van de onderscheiden groeivormen. N2000 vereist gegevens over waterplanten waarvoor instandhoudingsdoelen zijn bepaald, zoals kranswieren. Naast de kwaliteit moeten de ligging en omvang van habitattypen kunnen worden bepaald.

Onder waterplanten vallen ook biezen en waterriet.

Operationele Eisen

Meetpunten voor de KRW moeten representatief zijn voor waterlichaam. Het aantal meetpunten wordt dus bepaald door de omvang en heterogeniteit van een waterlichaam. De meting voor N2000 moet vlakdekkend zijn.

Parameters en meetstrategie

Naast plantgegevens worden de parameters diepte en doorzicht opgenomen. De meetstrategie staat in deze samenvattende tabel.

Startjaar

1992 stagnante wateren; 1996 stromende wateren

Databeheer en –ontsluiting

De data worden beheerd in DONAR en FytoGIS. De ontsluiting verloopt via een verzoek aan de Service Desk Water van Rijkswaterstaat. Op termijn worden alle gegevens toegankelijk via dit Waterinfo Extra portaal.

Van het IJsselmeergebied is nu al meer informatie beschikbaar. In Geoweb zijn de verspreidingskaarten van de recentste karteringen in het IJsselmeergebied te bekijken (niet te downloaden). Voor een algemene toelichting op de werking van Geoweb, zie de handleiding Geoweb.


Aanvullende informatie

Zeegras kartering

Jaarrapportages met beschrijving methodiek en resultaten

Kwelder kartering

Jaarlijks wordt een ander gebied in Nederland gekarteerd. Voor rapporten met een toelichting op de vegetatiekarteringen, zie:

Waterplanten

Jaarlijks verschijnen er rapporten met een overzicht van de monitoring van dat jaar (inclusief een beschrijving van de methodiek)